minisymposium Filosofie en spiritualiteit 10 februari 2012

Filosofie en Spiritualiteit

10 februari 2012

De ziel in therapie

Tegenwoordig is spiritualiteit een officiële categorie in de definitie van gezondheid zoals die door de The World Health Organisation wordt gehanteerd: gezondheid als dynamiek van fysiek, mentaal, spiritueel en sociaal welbevinden. In Nederland vindt tweederde van de bevolking dat reguliere en betrouwbare alternatieve behandelwijzen samen moeten gaan in een integrale gezondheidszorg. Na een filosofische bespiegeling over de verdwijning en de terugkeer van het zielsbegrip, worden in dit mini-symposium vier alternatieve behandelwijzen gepresenteerd waarin spiritualiteit en de ziel centraal staan.

PLAATS: 

Universiteit Leiden, Pieter de la Courtgebouw, zaal SB45, Wassenaarseweg 52, Leiden (Achter station CS, zie hier).

 

DATUM: 

                   

 

vrijdag 10 februari 2012

TIJD:                         

11:00 – 17:00  uur (Let op: vervroegde aanvangstijd)

KOSTEN:

€ 5,- te voldoen bij entree.

NB: voor studenten en medewerkers van de UL is de toegang gratis

 

Programma

11:00 uur Prof. dr. Hans Gerding (dagvoorzitter)

Opening en welkom

11.15 uur Dr. Gerard Visser

Van substantie naar resonantie.

Over het lot van het zielsbegrip in filosofie en wetenschap

Het zielsbegrip is in filosofie en wetenschap geleidelijk gestorven. Voeling ermee keert vanaf het einde van de 19e eeuw in de filosofie terug en dat vooral in het kader van de rehabilitatie van affectiviteit en individualiteit. Maar voltrekt ditzelfde zich tegenwoordig niet minstens zo krachtig, zo niet sterker binnen alternatieve therapieën?

12:00 uur Drs. Trees van Ewijk (reïncarnatietherapie)

Laat het verleden los

Over een retour naar een vorig leven van onze ziel. Als je het verleden los kunt laten, kan je meer in het hier en nu leven. Dát is het doel van reïncarnatietherapie.
In deze therapie gaat men er van uit dat niet alleen ervaringen uit ons huidige leven nog grip op ons kunnen hebben, maar ook ervaringen uit een vorig leven, waarin onze ziel in een ander lichaam op aarde leefde.

12:45 uur Lunch (de mensa is open)

13:45 uur Henk Visser (kinesiologie)

Onbekende en ongekende mogelijkheden van kinesiologie

Met kinesiologie kunnen we met dat ongrijpbare fenomeen, onze ziel, communiceren! Het is een effectieve manier om zonder veel praten het contact met de ziel te herstellen, te verbeteren of te verdiepen. Met kinesiologie wordt eerst het lichaam in balans gebracht. Vervolgens zorgt de creatieve verbeelding voor de benodigde antwoorden voor herstel van binnenuit. Twaalf zielskwaliteiten spelen hierbij een belangrijke rol.

14:30 uur Drs. Stella Lackore (creatieve therapie)

Hand – Hoofd – Hart: voedsel voor de ziel

Na mijn ‘Werdegang’ wordt mijn werk als creatief therapeut beeldend bij de GGZ Kinderen & Jeugd belicht: intake, observatie en evaluatie en het werk van de jongeren. Een intermezzo van 10 minuten: zelf ervaren, observeren of beschrijven. Tenslotte: mensbeeld en de spirituele en transpersoonlijke ontwikkeling.

15:15 uur Thee pauze

15:45 uur Drs. Jos Olgers (hypnotherapie)

Hypnotherapie: Heling door communicatie met het onbewuste

Hypnose kan gebruikt worden om toegang tot het onbewuste te verkrijgen en om de onbewuste inhouden en processen te leren kennen. Aan de hand van voorbeelden wordt ingegaan op onbewust handelen, onbewuste lichaamsprocessen en op hypnotische trance. Bij dit alles ligt de nadruk op de therapeutische mogelijkheden die hypnose biedt.

16:30 uur Forumdiscussie

17:00 uur Einde (borrel in café De Koets)

Voorafgaande registratie is niet vereist maar wordt wel op prijs gesteld: h.w.sneller@hum.leidenuniv.nl.
Filosofie en spiritualiteit is an initiatief van prof. dr Hans Gerding (Wijsbegeerte UL), dr. Gerard Visser (Wijsbegeerte UL), drs. Barbara Zwaan (Godsdienstwetenschappen UL) en dr. Rico Sneller (Godsdienstwetenschappen UL)

Minisymposium Filosofie en spiritualiteit: “Wilde beesten in de filosofische woestijn”

Filosofie & Spiritualiteit
9 december 2011
Toegang gratis!
13.30-16.30 uur
Lipsiusgebouw, zaal 003
Cleveringaplaats 1, Leiden
Boekpresentatie
Wilde beesten in de filosofische woestijn.
Filosofen over telepathie en andere buitengewone menselijke ervaringen
(Ten Have 2011)

Hein van Dongen, Hans Gerding, Rico Sneller
In alle tijden en culturen rapporteren mensen buitengewone ervaringen. Deze ervaringen zijn voor veel mensen belangrijk voor de manier waarop zij zich oriënteren op zichzelf, hun medemens en de wereld waarin zij leven. Deze ervaringen zijn door wetenschap en filosofie (nog?) niet getemd. Ze worden in leerboeken voor psychologie- en filosofiestudenten nauwelijks of hooguit in voetnoten genoemd. En als ze besproken worden overheersen reductionistische en betekenisonderdrukkende ‘verklaringen’. Wie desondanks in de wijsbegeerte naar deze ervaringen op zoek gaat, wordt niet teleurgesteld. Grote filosofen blijken zich er niet alleen mee bezig gehouden te hebben, maar er ook verrassende ideeën over te hebben.
13.30 uur
Dr. Hein van Dongen
Over het ontstaan van het boek:
Wilde beesten in de filosofische woestijn
13.45 uur
Prof. dr. Hans Gerding
Buitengewone ervaringen: incidentie en betekenis
Uit enqête-onderzoek blijkt dat ongewone ervaringen massaal worden gerapporteerd. Mensen melden ondermeer, buitenlichamelijke ervaringen, helderziendheid, telepathie en voorschouw. Hoe reageren therapeuten, wetenschappers en filosofen? Hoe reageren de mensen die zulke ervaringen hebben, en met welke levensvragen brengen zij deze ervaringen in verband?
14.30 uur
Dr. Rico Sneller
Parapsychologie als spiritualiteit?
‘Spiritualiteit’ kan worden beschouwd als aandacht voor de diepte en reikwijdte van onze ervaring. In de middeleeuwen waren het mystici, in de Romantiek occultisten en kunstenaars, eind 19e eeuw de eerste psychologen en begin 20e eeuw de fenomenologie, die deze diepte en reikwijdte hebben proberen te redden voor het intellectuele discours. Het is aan deze denkers en stromingen te danken dat de hedendaagse filosofie überhaupt nog enige interesse heeft voor ‘spiritualiteit’, en niet volkomen is weggezakt in het cerebrale spierballenvertoon van de analytische wijsbegeerte. Is het misschien mogelijk om de zogenaamde ‘common sense’, waarvan zoveel hedendaagse denkers zeggen uit te willen gaan, te ontgrenzen in de richting van een ‘uncommon sense’? Richten de uitzonderlijke menselijke bewustzijnstoestanden die de parapsychologie bestudeert niet evenzovele vragen aan de strakheid van de grenzen van het ‘normale’, ‘rationele’ bewustzijn?
14.45 uur pauze
15.15 uur
Dr. Hein van Dongen
Psychical Research: een verdwenen geschiedenis
Psychical research was historisch onderzoek: onderzoek naar buitengewone ervaringen die concrete mensen in hun levensgeschiedenis hebben meegemaakt. Het vak is nu zelf een historisch verschijnsel geworden: de belangstelling van wetenschappers en filosofen voor dit onderzoek is goeddeels verleden tijd, de bevindingen lijken te zijn vergeten.
Het is opvallend dat dit vergeten onderzoek, dat zo discontinu lijkt te zijn met de wetenschappelijke cultuur, zelf juist de discontinuïteit van het geheugen onderzocht. In een tijd waarin alles transparant moet zijn en we zogenaamd ‘over alle informatie beschikken’ zijn we ons niet meer bewust van de selectiviteit van ons geheugen. Misschien is psychical research toch een wetenschap voor de toekomst.
16.00 uur
Forumdiscussie
16.30 Voor wie wil … mee naar het café

 

Boek voorbestellen, zie hier.
Voorafgaande registratie is niet vereist maar wordt wel op prijs gesteld.
Filosofie en spiritualiteit is an initiatief van prof. dr Hans Gerding (Wijsbegeerte UL), dr. Gerard Visser (Wijsbegeerte UL), drs. Barbara Zwaan (Godsdienstwetenschappen UL) en dr. Rico Sneller (Godsdienstwetenschappen UL)

nieuw tijdschrift over Religie en Geweld

Zie hier voor de officiële aankondiging van een nieuw internationaal tijdschrift over Religion and Violence. Enige tijd geleden ben ik tot de redactie toegetreden. Indien de tijd het toelaat wil ik zelf enkele bijdragen het licht laten zien over o.a. de Franse ‘geweldsfilosofen’ René Girard en Georges Bataille, of ook n.a.v. mijn huidige MA seminar Ethics and Religion: War and Peace. Eén van de auteurs die hier op het programma staat is de filosoof/psychoanalyticus Erich Fromm, bekend van zijn werk The Anatomy of Human Destructivity.

Van harte aanbevolen!

nieuwe publicatie: Filosofie en “uitzonderlijke menselijke ervaringen”

Binnenkort verschijnt er een boek dat ik samen met twee bevriende collega’s heb geschreven: Wilde beesten in de filosofische woestijn. Filosofen over telepathie en andere buitengewone ervaringen. 

Wetenschappers nemen ‘paranormale ervaringen’ nauwelijks serieus. Vroeger was dat anders. Het concept ‘paranormaal’ bestond niet eens. Voor filosofen als Kant, Schopenhauer en Bergson waren het hooguit bijzondere, intrigerende ervaringen.

William James, die uitgebreid studie maakte van spiritistische mediums, noemde ze ‘wilde beesten in de filosofische woestijn’.
Dit boek maakt duidelijk dat voor veel filosofen – van Kant tot Derrida – omstreden verschijnselen als telepathie en helderziendheid een serieus studieobject vormen. De auteurs bestuderen veelzeggende teksten van filosofen die tot nu toe weinig aandacht kregen. Ze laten zien hoe elk van deze denkers op eigen wijze een serieuze interpretatie probeerde te geven van zulke ervaringen, die op het eerste gezicht ons begrip te boven lijken te gaan.

Dr. Hein van Dongen is filosofisch consulent, docent en onderzoeker voor diverse instellingen.
Prof.dr. Hans Gerding is directeur van het Parapsychologisch Instituut te Utrecht en bijzonder hoogleraar Metafysica in de geest van de theosofie aan het Instituut voor Wijsbegeerte van de Universiteit Leiden.
Dr. Rico Sneller is universitair docent Wijsgerige ethiek aan het Leids Instituut voor Godsdienstwetenschappen.

Voor meer informatie en bestellen zie hier.

nieuwe publicatie: Morality and Terrorism

Binnenkort verschijnt er een boek waarbij ik betrokken ben geweest:

Mahmoud Masaeli (ed.), Morality and Terrorism. An Interfaith Perspective. Dit boek gaat terug op een conferentie te Ottawa uit 2010, die werd georganiseerd door mijn bevriende collega Dr Mahmoud Masaeli. Van een eerdere conferentie te Ottawa zijn de resultaten gepubliceerd onder de titel:
The Ethical Wrongfulness of Terrorist Actions (Ottawa, Commoners Publishing, 2009), zie hier.

Mijn eigen bijdrage handelt over apocalyptisch bewustzijn binnen het jodendom. Ik vergelijk een tweetal apocalyptische denkers, van wie de één welbewust geweldloosheid voorstaat (Walter Benjamin, 1892-1940) en de ander geweld niet schuwt (Meir Kahane, 1932-1990).

Zie hier voor meer informatie.

Neem aan abonnement op het tijdschrift Filosofie!

Neem nu een abonnement op het tijdschrift Filosofie! Studenten genieten korting! Sinds kort zit ik in de redactie. "Filosofie" is serieuzer dan het Filosofie Magazine, maar minder zwaarwichtig dan het Tijdschrift voor filosofie. Enkele nummers per jaar zijn gewijd aan een filosoof (Augustinus, Spinoza, Marx, Schopenhauer), andere aan een thema (Verlichting, Filosofie en psychiatrie, Muziek, Politieke filosofie, Vrije wil, Monotheïsme, Religiekritiek enz enz).

Verder zijn er vaste rubrieken over Filosofie en techniek, Filosofie en onderwijs, Comparatieve filosofie (Filosofie Oost-West), Praktische filosofie enz.

Hier vind je een link naar het tijdschrift en de uitgeverij (Garant, Antwerpen/Apeldoorn): http://www.maklu.be/MakluEnGarant/BookDetails.aspx?id=9781162168777

 

[PT 12.3 (2011) 491-494] Political Theology (print) ISSN 1462-317X

doi:10.1558/poth.v12i3.491 Political Theology (online) ISSN 1473-1719

© Equinox Publishing Ltd 2011, Unit S3, Kelham House, 3 Lancaster Street, Sheffield, S3 8AF.

Book Review

Bart C. Labuschagne and Reinhard W. Sonnenschmidt, eds, Religion,

Politics and Law: Philosophical Reflections on the Sources of Normative

Order in Society. Leiden and Boston: Brill, 2009. 453 pp. £103.50.

ISBN 9-004-17207-6 (hbk).

Reviewed by: Rex Ahdar, Faculty of Law, University of Otago, New

Zealand.

rex.ahdar@otago.ac.nz

Early liberal political philosophy was not opposed to religion. Quite the

opposite: many discern that classic liberalism emerged “from a set of

ideas rooted in Christian theology and congenial to religious institutions”

(Michael McConnell, “Why is Religious Liberty the ‘First Freedom?’ ”

Cardozo Law Review 21 [2000]: 1243–66 at 1257). Liberalism and religion,

specifically Christianity, mutually reinforced each other. Thus, “Liberal

democracy, with its protection for religious freedom, was good for religion;

and religion, in turn, provided the moral and cultural underpinnings

for a liberal society” (McConnell, 1257). Contemporary liberalism seems

to have lost sight of this symbiotic linkage.

Religion, Politics and Law, comprising fourteen essays, represents a

collaboration between Dutch legal scholars based at Leiden University

and German political scientists from the University of Duisburg/Essen.

Specifically, it emerged from a Colloquium on Law, Religion and Politics

held at the Faculty of Law in Leiden in 2006. The essayists and editors

acknowledge the intellectual debt they owe to Eric Voegelin (1901–1985).

His fortunate escape from Vienna (and the enclosing darkness of Nazism)

to America ensured that a valuable corpus of scholarship illuminating the

vital connection between the political order and religious realm survives

to this day.

Voegelin believed the spiritual and religious roots of western civilization

needed to be acknowledged, understood and nurtured lest the West

lapse into various evils of cultural decay and even totalitarianism. For

Voegelin, “the life of people in political community cannot be defined

as a profane realm” but “is also a realm of religious order” (1). The West,

asserted Voegelin, was experiencing “a serious crisis,” the origins of which

lay in “the secularization of the soul.” Recovery, in his view, could “only

492 Political Theology

© Equinox Publishing Ltd 2011.

be achieved through religious renewal, be it within the framework of the

historical churches, be it outside this framework” (12).

The editors take up this lead. Exclusion of the religious dimension of

humankind “is a much too dangerous option for moral, legal and political

philosophy” (5). The overall purpose of this volume is nothing if not

ambitious. It is to come to grips, philosophically speaking, with the oftenneglected

spiritual dimension as it informs and shapes the political and

legal spheres. “Our concerns regard the fragile spiritual infrastructure of

modern liberal democracies: its existence, scope and strength, but also its

internal and external threats, and how to deal with them, without relinquishing

the very tenets and values that are contained within it” (5).

The book is divided in four parts. Part A contains three essays that

endeavour to trace, in the history of ideas, the major contributions on

the relation between religion and social order in the writings of Voegelin,

Plato, Aristotle, Augustine and Hegel. Part B is a critical reappraisal of

the legacy of the Enlightenment. All three chapters in this section are by

Claus-E. Bärsch, himself a student of Voegelin. The Enlightenment has

claimed rather too much for itself, in terms of its development of (in contrast

to dogmatic religion’s determined feet-dragging) science, democracy,

human rights, political stability and so on, and is itself “in dire need of

enlightenment” (7). Part C takes a “systematical-philosophical” perspective

on a somewhat disparate clutch of concepts: love, war, totalitarianism,

radical Islamism and the meaning of the Enlightenment in contemporary

cultural debate. Part D has a more practical, empirical focus and again

groups an eclectic number of topics under a broad rubric of attempts to

deal with religious pluralism, both historical and contemporary. Thus,

there are chapters on the well-worn subject of the religious roots of the

United States, the preconditions for a successful multicultural democracy,

the religious freedom to be granted new religious movements and

the plethora of self-discovery movements that are united in a belief that

an introspective self-awareness of the divine within (“introcendence,” as

Andreas Dordel and Andre Ullrich dub it) is the path to Truth.

The jewel in the crown for this reviewer was the essay, “Religion

and Order: Philosophical Reflections from Augustine to Hegel on the

Spiritual Sources of Law and Politics,” by Bart Labuschagne, one of

the editors of the anthology. The entire liberal democratic edifice is, he

maintains, living off inherited religious capital that it naïvely supposes

will preserve it indefinitely, despite the unmistakeable diminution in

“traditional religiosity” (72). Liberal polities “live of [sic] preconditions

that these states cannot account for themselves” (71). Labuschagne then

outlines several basic models of religion-state relations. “Consubstantial”

(Voegelin’s term) systems that fuse the religious and political powers and

Review 493

© Equinox Publishing Ltd 2011.

separationist models each have serious flaws. There is a particular temptation,

he discerns, to return to consubstantial regimes which he describes

(unhelpfully in my view) as “Gnostic.” Religion can be politicized (as

with radical political Islam) or politics can be “sacralized” (as in many

totalitarian ideologies). Such moves cynically exploit human feelings of

faith and hope and “only lead to hell on earth” (80). Labuschagne offers

a better way: mediation through differentiation in a “Trinitarian” Order.

The third piece of the puzzle is the crucial role played by critical intellectual

thought and inquiry. Religion and the political sphere can be balanced

properly only by the salutary part played by “the free and critical pursuit

of truth” (82). The origins of this threefold approach are, he notes, found

in Judeo-Christian religion. In ancient Israel, authority was differentiated

among the offices of king, priest and prophet and each operated to the

mutual benefit of Jewish society. In Christianity, Trinitarianism itself is

embodied in the triune Godhead (Father, Son, Holy Spirit). This tripartite

conceptual scheme is reflected institutionally today in the secular state

(the king), the church (the priest) and academia, the free press, the arts

etc. (the prophet). Perhaps, Labuschagne hints, Montesquieu’s renowned

separation of powers doctrine (whereby government is divided into its

legislative, executive and judicial branches) has its roots in Trinitarian

thought as well.

In order for a religion to supply liberal democracy with the spiritual

and moral infrastructure it (democracy) needs to sustain it, a religion

must be capable of internal criticism. Labuschagne worries whether Islam

has the necessary critical or prophetic attitude. It seemingly lacks independent

institutions capable of free criticism. In the absence of this, he

has “serious doubts…as to whether Islam in any form can contribute

positively to the very ethos modern and free democracies need today”

(92). He ends with an observation that needs repeating. When we speak of

“religion” we must really specify what particular religion (and perhaps

even which branch within that religion) we have in mind. Quite correctly,

this raises “unpleasant and awkward questions for some” but,

equally correctly in my view, this “makes it all the more necessary to

pose them” (93).

The insistence upon the specification of the particular religion that

one is postulating as serving beneficent (or pernicious) ends is important.

David Bentley Hart, in his masterly Atheist Delusions (Yale University Press,

2009), points out that “religion in the abstract does not actually exist, and

almost no one (apart from politicians) would profess any allegiance to it”

(8). A great many systems of belief and conduct bear the label “religion”

but their capacity for either enhancing or destroying the civic virtues necessary

for a liberal democratic to flourish vary greatly.

494 Political Theology

© Equinox Publishing Ltd 2011.

Labuschagne’s essay is a tour de force and alone is worth the price of

the book. Paul Cliteur and Geoff Gordon’s essay on the contemporary

significance of the Enlightenment was a lucid and stimulating read. David

Suurland’s chapter on totalitarianism and radical Islam was also a helpful

clarification of some difficult phenomena. This is just as well, for too many

of the essays were written in turgid and jargon-ridden prose. Even those

who have a very keen interest in the subject (as I count myself) will find

the book hard-going. What is one to make of a sentence such as: “Finally,

the widespread belief that the causal course of the history of politics, mentality,

mind, and culture are directed purposefully, presupposes human

beings’ awareness of the awareness of Enlightenment” (158)? Or: “One

might assume that under the condition of radical secular immanentism

the philosophical or religious modes of existential orientation in tension

to the ‘transcendent ground of existence’ (Voegelin) will be more and

more displaced by such [25 more words omitted]” (420)? This is a pity

as the burgeoning, if under-developed, literature in the English-speaking

world on the related disciplines of the political science of religion, political

theology, and law and religion sorely needs input from Dutch, German

and other thoughtful scholars outside the usual Anglo-American milieu.

If the editors wish to produce a subsequent volume—and I hope they

do—they would do well to have an English-speaking academic join them

as a co-editor.

The editors are, I think, right in their prediction that the study of the

moral and spiritual infrastructure of modern states “has come to stay

definitely” (12). And, they add, for legal and political philosophers (and

I would hazard the view this is true of the vast bulk of this section of

academia), “this discussion has only recently started.” It is a good thing

that it has and Religion, Politics and Law is, warts and all, a most useful voice

in this vital conversation.

Anwendung von religiöser Gewalt in Europa (seit 1848): Bielefeld, 30 November 2011

Dr. Eveline G. Bouwers; Prof. Dr. Heinz-Gerhard Haupt
30.11.2011, Bielefeld

Als im Jahre 1906, nur ein Jahr nach der Trennung von Kirche und Staat,
die Inventare von religiösen Gemeinschaften erstellt werden sollten, kam
es in verschiedenen französischen Kommunen zu gewalttätigen
Ausschreitungen zwischen Beamten und Bürgern. Trotz Warnung der
Regierung, griffen lokale Behörden massiv auf Polizei und Armee zurück,
was zum Widerstand von großen Teilen der katholischen Bevölkerung
führte. Mehrere Verletzte und sogar Tote waren die Folge. Drei Jahre
später kam es in Barcelona zu Gewalttätigkeiten, als Arbeiter gegen die
Einberufung von 40.000 Reservisten für den Krieg um Melilla
protestierten. Die Proteste richteten sich gegen Aristokratie und
Bürgertum, deren Söhne sich vom Kriegseinsatz freikaufen konnten. Rasch
wurde aber auch die auf konservativer Seite stehende katholische Kirche
angegriffen. Hunderte von Klöstern und Kirchen wurden während der
‘tragischen Woche’ geplündert; einige Klerikale starben.

Die Anwendung von Gewalt zur Verteidigung bzw. Herausforderung
religiöser Identitäten hat eine lange Geschichte. Die ‘Islamische
Expansion’, die Kreuzzüge, die französischen Hugenottenkriege, der
dreißigjährige Krieg zeigen, wie religiöse Zugehörigkeit eine
entscheidende Rolle für das Auslösen von Krieg und politischer Gewalt
spielte. Seit dem Westfälischen Frieden ist religiöse Gewalt, zumindest
in Europa, angeblich seltener geworden. Besonders seit den
Terroranschlägen am 11. September 2001, liegt der Fokus eher auf dem
religiösen Terrorismus.

Ziel dieses Workshops ist es dagegen, die Anwendung von religiöser
Gewalt innerhalb des europäischen politischen Raums seit 1848 zu
behandeln. Es geht dabei sowohl um Gewalteinsatz zur Verteidigung
religiöser Interessen als auch um Gewalt gegenüber Gläubigen. Folgende
Fragen lassen sich stellen: Wann hat religiöse Gewalt eine entscheidende
Rolle in der europäischen Geschichte nach 1848 gespielt und wie verhält
sie sich zu den Entwicklungen im politischen Raum? Welche Akteure
benutz(t)en religiöse Gewalt und zu welchem Zweck? Wie wurde/wird
religiöse Gewalt legitimiert? Wie reagier(t)en politische Akteure auf
religiöse Gewalt? Spielte religiöse Gewalt eine Rolle in
Modernisierungs- und Demokratisierungsprozessen, oder führte sie
stattdessen zu politischer Instabilität und wachsendem Konservatismus?
Wann wird politische Gewalt religiös und religiöse Gewalt politisch?

Die Veranstalter haben den Workshop interdisziplinär konzipiert. Auf der
einen Seite wird versucht, sowohl historische als auch aktuelle
Beispiele von Gewaltanwendung in Weltanschauungskonflikten zu
thematisieren. Dadurch steht die Teilnahme nicht nur Historikern offen,
sondern auch Soziologen, Politikwissenschaftlern und Theologen. Auf der
anderen Seite wird der Gewaltbegriff breit definiert. Anders, als es
häufig in der Gewaltforschung der Fall ist, wird hier nicht nur
physische sondern auch symbolische Gewalt – man denke an Gotteslästerung
oder sonstige Verspottungen in Wort und Bild – miteinbezogen. Ziel des
Workshops ist es zu untersuchen, inwieweit trotz des liberalen
Vermächtnisses des 19. Jahrhunderts, religiöse Gewalt seit 1848 einen
wichtigen Kommunikationsmechanismus im europäischen politischen Raum
darstellt.

Der Workshop findet am Mittwoch den 30. November 2011 in Bielefeld
statt. Die Universität Bielefeld wird die Reisekosten aller Teilnehmer
bis zu einer Höhe von 200 Euro übernehmen. Zusätzlich wird sie in
Ausnahmefällen, und nur wenn kein eigenes Budget vorhanden ist, ein Teil
der Übernachtungskosten erstatten. Teilnehmer, die finanzielle
Unterstützung für die Hotelkosten brauchen, sollten dieses schon in
ihrer Anmeldung anmerken.

Für weitere Auskünfte schicken Sie bitte einen E-Mail an Dr. Eveline G.
Bouwers (eveline.bouwers@uni-bielefeld.de). Abstracts von 200-400
Wörtern können bis Freitag den 22. Juli 2011 an gleiche Adresse
eingereicht werden.

————————————————————————
Dr. Eveline G. Bouwers

Universität Bielefeld
Universitätsstrasse 25
33615 Bielefeld

eveline.bouwers@uni-bielefeld.de

URL zur Zitation dieses Beitrages
<
http://hsozkult.geschichte.hu-berlin.de/termine/id=16748>

_________________________________________________
HUMANITIES – SOZIAL- UND KULTURGESCHICHTE
H-SOZ-U-KULT@H-NET.MSU.EDU
Redaktion:
E-Mail: hsk.redaktion@geschichte.hu-berlin.de
WWW:
http://hsozkult.geschichte.hu-berlin.de

Miniconferentie Filosofie en spiritualiteit, Leiden, 17 juni 2011: ‘Het stoïcisme als spirituele levenskunst?’

Minisymposium Filosofie en Spiritualiteit

Vrijdag 17 juni (13.30-16.30 uur)
 

Van Eyckhof 1 zaal 003C


 
Het stoïcisme als spirituele levenskunst

Sprekers:

Dr. Rijk Schipper


Dr. Hilde Debacker

 

 

Inleiding

‘Rede en begeerte in de klassieke filosofie’.

Dr. Rijk Schipper

De verhouding van rede en passies is voor mensen van alle tijden van groot belang geweest. Plato gebruikt het beeld van een driespan voor de vermogens van de menselijke ziel: de rede als bestuurder, het streven als het goede en de begeerte als het slechte paard. Ook meer gematigde posities komen wij tegen in de klassieke oudheid, zoals bij Aristoteles en de ‘middenplatonist’ Plutarchus. Zij dringen aan op het bewandelen van de middenweg, die wordt aangewezen door het inzicht.
Dr. H.G. Schipper is classicus, theoloog en filosoof. In 1997 promoveerde hij op het onderwerp ‘Leo de Grote en de manicheeërs’. Zijn boek Marsilio Ficino: De wereld als kunstwerk verscheen in 2005. Hij is werkzaam als docent klassieke talen en filosofie, zowel in universitair verband als aan het HBO. Verder is hij redacteur van Hermeneus, Tijdschrift voor antieke cultuur.

‘Het stoïcisme als spirituele levenskunst?’

Dr. Hilde Debacker

Kan je het stoïcisme beschouwen als een spirituele filosofie en welke rol spelen de door hun beoefende filosofische praktijken daarbij? Dat is de vraag die in deze lezing centraal staat.
Eerst wordt nader ingegaan op de aard van de stoïsche filosofie. Daarna wordt het scala aan stoïsche oefeningen onder de loep genomen. Om hun spiritueel karakter bloot te leggen, wordt tevens een vergelijking gemaakt met gelijkvormige boeddhistische oefeningen. Tot slot wordt (samen) gekeken naar de actuele relevantie van het stoïcisme als spirituele levenskunst.

 
Hilde Debacker (1972) begon haar loopbaan als coördinator in de Brusselse vluchtelingensector. Daarna was ze als onderzoeker werkzaam op de Vrij Universiteit Brussel. Ze verrichtte er onderzoek naar het stoïcisme als spirituele levenskunst en verdedigde in februari 2010 haar proefschrift hierover. Momenteel woont ze in Utrecht en is ze verbonden aan de Hogeschool voor Geesteswetenschappen. Ze is tevens werkzaam als sacrale dansdocente.
Meer informatie: h.w.sneller@hum.leidenuniv.nl

 
Voorafgaande registratie is niet vereist maar wordt wel op prijs gesteld.
Filosofie en spiritualiteit is an initiatief van prof. dr Hans Gerding (Wijsbegeerte UL), dr. Gerard Visser (Wijsbegeerte UL), drs. Barbara Zwaan (Godsdienstwetenschappen UL) en dr. Rico Sneller (Godsdienstwetenschappen UL)